Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘Griekenland’

Bas Heijne in De Standaard van zaterdag 02 juni 2012

(ingekort – zie De Standaard voor complete tekst )

Geen medelijden: afgelopen week nam Christine Lagarde, de directeur van het Internationaal Monetair Fonds, het Griekse volk de maat. Werkloze jongeren moesten maar bij hun ouders verhaal gaan halen – als die gewoon hun belastingen hadden betaald, dan was het niet zo ver gekomen. Arme kinderen in Niger, daar kon de topvrouw wel van wakker liggen. Arme Grieken – pfft!
Haar woorden werden niet op prijs gesteld. De Franse regering noemde ze ‘nogal simplistisch en stereotiep’. De Griekse leider van het socialistische Pasok noemde ze ‘vernederend’.
Zelf verdient mevrouw Lagarde ongeveer 450.000euro per jaar, plus onkosten. Ze blijkt, ontdekten journalisten, vanwege haar diplomatieke status zelf geen belasting te betalen. Geen cent.
Ik vind dat interessant nieuws. Alle pijn van onze tijd komt erin samen – een elite die in tijden van crisis gemeenschapsmoraal predikt, terwijl ze zichzelf grotendeels aan die moraal onttrokken heeft. En de blindheid van internationale bestuurders voor gevoelens van nationale trots: Lagarde heeft wat de Grieken betreft een punt, maar zulke vermaningen vanuit instanties die als vijandig worden beschouwd, maken Grieken alleen maar nog meer Griek – en nog meer recalcitrant. Lagarde jaagt ze in de armen van populisten.
Publieke moraal en identiteit, de twee blinde vlekken van het establishment.
In een samenleving die doordrenkt is van het geloof in de markt, is het publieke belang iets virtueels – iets voor congressen en seminaries, fijn om over te praten, fijn om anderen aan te herinneren, zonder dat het weerslag op je eigen leven krijgt. Of je verplaatst je morele betrokkenheid ver buiten je eigen omgeving, een soort outsourcing van de publieke moraal – aidsbaby’s, kindsoldaten, rampenslachtoffers. Dat is mooi, want die mensen hebben het pas echt zwaar, maar het confronteert je met weinig of geen lastige dilemma’s in je eigen omgeving. Wat ben je anderen verplicht? Waar ligt de grens van je betrokkenheid?

Wat dat betreft is de opmerking van Lagarde over de kinderen in Niger veelzeggend. Ongetwijfeld zijn die kinderen slechter af dan de armste Griek, maar Lagarde gebruikt hen om de Grieken te honen. Wat ze zelf voor de kinderen in Niger doet, blijft onduidelijk.
Het geval-Lagarde laat een moeizame verschuiving zien: die van een marktmoraal naar een publieke moraal. Dat is waar de crisis ons toe dwingt: toen het geld ons de oren uitkwam, konden we gerieflijk klagen over de verruwing van omgangsvormen, groeiend egoïsme en de schande dat in een welvarend land als het onze zoiets als een voedselbank bestond. Het verplichtte tot weinig. Nu er harde klappen gaan vallen, moeten uitgeholde begrippen als gemeenschap en, gadver, solidariteit weer betekenis krijgen. Dat lukt nog niet zo goed.
…….. ………. ……….
Een voorbeeld. Er is de voorbije week ophef ontstaan over het royale dividend dat de aandeelhouders van NRC Handelsblad zichzelf hebben uitgekeerd – meer dan drie keer de winst van het afgelopen jaar. Volgens de moraal van de markt is dat geoorloofd. Er wordt geen regel ontdoken, geen wet overtreden. Maar in een tijd waarin kranten moeten vechten voor hun lezers, waarin ontslagen vallen en freelancers worden onderbetaald, botst de marktmoraal hard met de gemeenschapsmoraal – hoe kun je eigenaren hebben die geen betrokkenheid lijken te voelen met hun waardevolle eigendom? Hoe kan bij een eventuele nieuwe bezuiniging solidariteit worden geëist, terwijl die lijkt te ontbreken bij degenen die die solidariteit eisen – zie ook Lagarde? Dat is een morele kwestie, die nu op het bord ligt van mensen die niet meer gewend zijn om in termen van moraal te denken.
…………. ……….. …………………

REACTIE (zie De Standaard voor meer)

Op 02 juni 2012, zei Jerry Mager

Niet alleen is de behandeling van de Grieken – nu door mme Lagarde – stuitend, maar het effect op ons allemaal van die behandeling is niet te onderschatten. Misschien doet mw. Lagarde het precies daarom (ik kan me nog steeds moeilijk voorstellen dat personen op zulke posten écht dom en stompzinnig zijn – er móet gewoon een groter plan achter steken), om het effect van haar optreden jegens de Grieken op ons. Het overkomt ons gelukkig niet, want wij gedragen ons gehoorzaam en mak en zijn bereid om af te zien. Anders wacht ons het lot van de Grieken. Dat zo’n lot ons tóch is beschoren wanneer het Largarde c.s. past, daar denken we liever niet aan. Stel je voor dat wij ons solidair met de Grieken zouden verklaren en dat Lagarde dan onze pensioenen en spaargelden zou afpakken – om de Grieken te helpen natuurlijk, en tegelijk voor straf vanwege onze brutaliteit. Daar moeten we toch niet aan denken? Alleen pakt zij onze pensioenen toch wel af als haar en haar kornuiten dat zo uitkomt.

Dus of we nou braaf en gehoorzaam zijn of in opstand komen, het maakt niets uit wanneer de ‘BovenBazen’ besluiten dat ze ons geld willen. De kranten dat is een story apart, maar in hetzelfde kader te bezien: winst, op basis van omzet en reclame. Je kunt het aan de ‘content’ van kranten zien of ze van en voor de markt zijn, of een onafhankelijke positie innemen. Marktkranten die op omzet zijn gefocussed brengen gevaarlijk nieuws op een ongevaarlijke manier en zorgen er angstvallig voor dat op hun opiniepagina’s de brisante onderwerpen of ontbreken, of zodanig worden gebracht dat de kans op steekhoudende kritiek minimaal tot nul is. Heel veel rubrieken over eten en drinken, het klimaat en het heelal en zo. Kortom: de life style verdringt de inhoudelijke onderwerpen in rap tempo en het werkt, want het verdient. Of die aandeelhouders nou dividend trekken van een investering in de productie van plastic implantaten, kunstheupen of een kwaliteitskrant zal ze worst wezen.

Zeggen dat je aandelen in een kwaliteitskrant hebt, staat nog chique en gekleed ook; het hoort bij die life style. Men investeert in een product met een prestigieus merk en dient daarmee ogenschijnlijk tevens het publieke belang. Het product krant verandert door dit alles ingrijpend, maar ongemerkt. Dat je door zo te opereren juist de morele standaarden van de pers contamineert en ondergraaft en dus het publieke belang een slechte dienst bewijst, ontgaat ze, of het kan ze geen biet schelen. Let wel de redacties wordt geen haarbreed in de weg gelegd, maar iedereen bij zo’n krant weet nauwkeurig aan welke kant zijn boterham is beboterd en wie de eigenlijke broodheren zijn en wat die wel en niet willen lezen. Vooral: dat er winst gemaakt moet worden, want de geldschieters willen hoe dan ook hun pond vlees. Alles geschiedt volkomen legitiem en ruimschoots binnen de wettelijke kaders, net als bij het inkomen van mme Lagarde, haar emolumenten en haar tax free status, en toch …

Advertisements

Read Full Post »